Instalacja fotowoltaiczna latem pracuje z najwyższą wydajnością. W słoneczne dni produkcja energii osiąga rekordowe wartości, a wielu właścicieli domów liczy na to, że panele pomogą również ograniczyć nagrzewanie poddasza.
Tymczasem rzeczywistość często wygląda inaczej – mimo instalacji fotowoltaicznej na dachu temperatura na poddaszu nadal przekracza 30°C.
Dlaczego tak się dzieje? Czy winne są panele fotowoltaiczne? A może problem leży gdzie indziej?
Czy panele fotowoltaiczne nagrzewają dach?
Tak – moduły fotowoltaiczne podczas pracy nagrzewają się.
W upalne dni temperatura paneli może osiągać nawet 60–75°C, a przy niewielkim wietrze i ciemnym pokryciu dachowym nawet więcej.
To jednak nie oznacza, że całe ciepło trafia do wnętrza domu.
Panele są montowane kilka–kilkanaście centymetrów nad pokryciem dachowym, dzięki czemu pomiędzy modułem a dachem powstaje szczelina wentylacyjna, przez którą przepływa powietrze i odbiera znaczną część ciepła.
Panele mogą nawet ograniczać nagrzewanie dachu
To fakt, który często zaskakuje inwestorów.
Panele:
- zacieniają pokrycie dachowe,
- ograniczają bezpośrednie działanie promieni słonecznych,
- zmniejszają temperaturę powierzchni dachu znajdującej się pod modułami.
Nie oznacza to jednak automatycznie niższej temperatury na poddaszu. O tym decyduje przede wszystkim izolacja oraz wentylacja połaci dachowej.
Dlaczego poddasze nadal jest gorące?
Najczęściej przyczyną jest jedna lub kilka z poniższych sytuacji.
1. Zbyt słaba izolacja dachu
Jeżeli izolacja ma kilkanaście centymetrów lub została wykonana wiele lat temu, ciepło bardzo szybko przenika do wnętrza budynku.
To właśnie izolacja odpowiada za opóźnienie przenikania wysokiej temperatury z dachu do pomieszczeń.
2. Mostki termiczne
Nawet niewielkie przerwy w izolacji powodują, że gorące powietrze łatwiej przedostaje się do wnętrza.
Najczęściej występują przy:
- murłacie,
- kominie,
- oknach dachowych,
- koszach dachowych,
- połączeniach połaci.
3. Nieprawidłowa wentylacja połaci dachowej
To problem, który może pojawić się również po montażu instalacji fotowoltaicznej.
Powietrze powinno swobodnie przepływać od okapu do kalenicy.
Jeżeli przepływ zostanie ograniczony, temperatura pod pokryciem dachowym wzrasta, a ciepło dłużej oddziałuje na konstrukcję i warstwę izolacji.
Dlaczego odpowiedni montaż paneli ma znaczenie?
Instalacja fotowoltaiczna nie może blokować naturalnej wentylacji dachu.
Podczas projektowania należy zadbać o:
- zachowanie odpowiedniej odległości paneli od pokrycia dachowego,
- możliwość swobodnego przepływu powietrza pod modułami,
- pozostawienie przestrzeni przy okapie i kalenicy,
- brak elementów utrudniających wentylację połaci.
Dzięki temu panele pracują w niższej temperaturze, a dach skuteczniej oddaje ciepło.
Co się stanie, gdy wentylacja będzie niewystarczająca?
Nieprawidłowa wentylacja może powodować kilka problemów jednocześnie.
Spadek wydajności paneli fotowoltaicznych
Ogniwa fotowoltaiczne nie lubią wysokiej temperatury.
Im bardziej nagrzewa się moduł, tym niższa jest jego sprawność.
W praktyce oznacza to mniejszą produkcję energii podczas największych upałów.
Wyższa temperatura konstrukcji dachu
Brak przepływu powietrza powoduje kumulowanie się ciepła pod pokryciem.
To zwiększa temperaturę więźby dachowej oraz warstw znajdujących się pod pokryciem.
Większe obciążenie izolacji
Jeżeli dach jest słabo zaizolowany, wysoka temperatura szybciej przedostaje się do wnętrza budynku.
Efektem jest przegrzewanie poddasza oraz większe zużycie energii przez klimatyzację.
Ryzyko zawilgocenia
Wentylacja połaci odpowiada nie tylko za odprowadzanie ciepła.
Jej zadaniem jest również usuwanie wilgoci z konstrukcji dachowej.
Ograniczenie przepływu powietrza może sprzyjać kondensacji pary wodnej, a w dłuższej perspektywie prowadzić do zawilgocenia elementów drewnianych oraz rozwoju pleśni.
Jak ograniczyć nagrzewanie poddasza?
Najlepsze efekty daje połączenie kilku rozwiązań:
- odpowiednio grubej i szczelnej izolacji,
- prawidłowej wentylacji połaci dachowej,
- profesjonalnie zamontowanej instalacji fotowoltaicznej,
- materiałów izolacyjnych o wysokiej pojemności cieplnej,
- zewnętrznych osłon okien dachowych.
Dzięki temu poddasze będzie nagrzewało się znacznie wolniej nawet podczas długotrwałych upałów.
Czy fotowoltaika zastąpi dobrą izolację?
Nie.
Fotowoltaika produkuje energię elektryczną, ale nie zatrzymuje ciepła w budynku ani nie chroni go przed przegrzewaniem.
Jeżeli dach ma słabą izolację, panele nie rozwiążą problemu wysokiej temperatury na poddaszu.
Najlepsze efekty osiąga się wtedy, gdy instalacja fotowoltaiczna współpracuje z dobrze zaizolowanym i prawidłowo wentylowanym dachem.
Podsumowanie
Panele fotowoltaiczne nie są przyczyną gorącego poddasza. Prawidłowo zamontowane mogą nawet ograniczyć nagrzewanie pokrycia dachowego poprzez jego zacienienie.
Kluczowe znaczenie ma jednak zachowanie odpowiedniej wentylacji pod modułami i w całej połaci dachowej oraz zastosowanie skutecznej izolacji. Dopiero połączenie tych elementów pozwala cieszyć się wysoką produkcją energii z fotowoltaiki i komfortową temperaturą w domu – zarówno zimą, jak i podczas letnich upałów.
